t̆aroni
1. Hava, hava durumu (meteorolojik olayların bütünü). ◙ Man, eşo nungaps ot̆i xut dğa ren t̆aroni qini ren, cuma skanişi xamneloba ayaşen ren. [Batumi] (Adjarian 1898: 441-4,6) ◙ Ar dğas dido k̆ai t̆aoni t̆u. Yazluğişi odas kogolavinciri do mzoğak̆ele viʒ̆k̆et̆i. (Çikobava 1929) ◙ Ar mjura t̆aronis caş tude serinis kodinciru. (K̆art̆ozia 1972) ◙ T̆aoni dimurucu, ʒas kexteen buluti. / Limanui bozope, çkimdek̆ele muluti? (K̆art̆ozia 1972) ◙ Ar sandaliten milleti nit̆u do t̆aoni dobau. t̆aoni na ok̆oxu, sandali giktu, milleti dişkvides. (K̆art̆ozia 1993) ◙ Baba, ixvamia, k̆ai t̆aroni iqvasya! K̆ai t̆aoni iqu egeenaya, ekini k̆ai moxtu egeenaya, kimoli çkimik miʒ̆ua: 'ar ç̆ork̆a giç̆apya'. (K̆art̆ozia 1993) ◙ Govuğit p̆arap̆at̆i, dizdit, moxtas xalat̆i! / T̆aroni va ren p̆at̆i, keşeviğat mosati! / Dizdit, biç̆epe, mani-mani dizdit! Yamo, heyamo, heyamoli yamo! (Xelimişi)
2. Denizden esen ve yağmur getiren rüzgâr. ◙ Akolendo k̆alaşi bars, dağişen k̆alaşi bars do mzoğaşen t̆aoni bars. T̆aoni na baas, mç̆ima mulun. K̆alaşi na baas, mçxopa iqven, mzoğa irden. (Asatiani 1974)
3. Art̆aşeni Çok sıcak hava, sıcak yaz havası. ◙ Arabana koni, vana var oni? / Ar va molap̆ʒ̆edi, birdem dar oni? / Çoi elevit̆i mapxa, t̆aroni. / Ma moya va cemoxuni, e sk̆iri! (Akatin)
t̆aroni ok̆oxumu Hava bozmak. ◙ Furt̆una ren, k̆alendaris ç̆arun, t̆aroni-na ok̆oxums... (Çikobava 1936) ◙ Ğoman mat̆ois yuki komovok̆idit do batomişa vigzalit. T̆aroni kak̆oxu do geri sarpişa var momales. (Çikobava 1929) ◙ T̆aroni ok̆oxup̆t̆a-şi, sargana dido iqven, k̆ai t̆aonis-ti iqven, amma ç̆it̆a iqven. (Çikobava 1929) ◙ Seriş gverdi diqu. Mzoğak̆ele ixi bart̆u. Ʒas buluti molaperi t̆u do mʒ̆k̆upi t̆u. T̆aoni ok̆oxupt̆u. (Çikobava 1929)
t̆aroni gontanu Fırtına dinmek. ◙ Yari geces zoi furt̆una komoxtu. Tarlacik, qona-na var aktu`şeni, dido meraği doqu. T̆aroni-na gontanu, tarlacis k̆ai aʒ̆onu. (Çikobava 1929) ◙ Na muk̆udgin germapek mç̆ima va mek̆oçkumers / Na gonvalas do xonʒuk dido nenape tkumers / Mç̆imaşk̆ule mjoraten t̆aroni gontanaşi / Dixaş tude ç̆k̆emepek tiepe kamuşimers. (Şurimşine)
mjoroni t̆aroni Güneşli hava. ◙ Ok̆ule ʒ̆k̆ai kagyunʒ̆iupan, çertiği konobğapan. Ek obuʒxu do başkatulli mutu oxonu va unon, xvala ontalute brinci kyulun. Eger mjuoni t̆aoni diqu, k̆uraği diquna, em vaxtis nulvan do ʒ̆k̆ai kogyoxunapan muşi xargite. (K̆art̆ozia 1993)
P̆at̆i k̆oçik̆ala moʒ̆k̆vinuti var iven ama p̆at̆i t̆aronik̆ala moʒ̆k̆vinu diven. Kötü adamla barış olmaz ama kötü havayla barış olur.
< Kapadokya Yun. ταρός ve onun genitif formu ταρόν taron "zaman; çağ; hava koşulları", Megr. t̆arozi, Gürc. ტაროსი t̆arosi ve დარი dari "hava, iyi hava" < Erm. դար dar "çağ, yüzyıl"
Bu kelimede hata veya eksiklik mi buldunuz?