l-3
Lazca (Genel)
d-, t̆-
Fiil
gitmek, yürümek, (ata) binmek (Çikobava 1938: 273) (-ul-, id-)
vulu, ulu, ulun; moulu, mulu, mulun; meulu, nulu, nulun, vb., vulurt̆i (Çikobava 1936: 87-27) gobulut̆i (Çikobava 1936: 27-5) elulut̆u (Çikobava 1936: 45-8) golulut̆u (Dumézil 1967: 117/19) var malen, galen "Ben, sen gidemezsin", emus var alen "O gidemez" (Şunda olduğu gibi: aya var alen); var momalen, mogalen, malen vb., ayrıca in- ile: malinen, malinu, malines (Qipşiz̆e 1939: 40-18) alet̆u (143-9); inciu, amma nciişa va alu "uyumaya gitti, ama uyuyamadı" ulvaput̆u (Çikobava 1936: 92-31) olvapu (Çikobava 1936: 118-2) ti gyemalei (Çikobava 1929: 47-26) "başı sarkık", buna ti gyulun, *ti gyemalen olmaz; gunulun (Qipşiz̆e 1939: 11-17) gululun olmalıdır "yardımcı olur, değerlidir" ön eklerde lehçe farklılıkları; Xopa'da imkansız olan bazı durumlar: amvalet̆as (Çikobava 1936: 105-23) amvalen (Çikobava 1936: 99-11) komvalu (Çikobava 1936: 87-19, 20); moales, komoalan (Qipşiz̆e 1939: 1-9) sot va ilen (Çikobava 1936: 75-20) "gidecek hiçbir yer yok"; k̆ay reizi va rt̆a-şi, mzoğas va guilen (Çikobava 1929: 94-1) l-: yalemt̆u (Dumézil 1967: 85/5; alems (Dumézil 1967: 33/189); nciri momalemt̆u (Dumézil 1937: 20) "uykum geliyordu"; xeşe komogalems-na (Dumézil 1937: 98) "eğer senin için mümkünse", ayrıca (Jğent̆i 1938: 59-13) (Xopa karşılığı şudur: xeşe mogixteps, karş. xt-); tişe emalems k̆oma (Qipşiz̆e 1939: 44-1) Xopa'da çok daha az: şura yuleps veya aleps (Asatiani 1974: 130-5) "bir koku yükselir" (hayır: "Yukarı çıkarım" mümkündür!); yaşi gemaleps (Qipşiz̆e 1939: 23-32) "yıllarım geçiyor" l-: gebilam P̆olişa (Viʒ̆e) = doloilap P̆olişa "Bir süreliğine İstanbul'a gidiyorum"; mek̆ailap "Kısa bir süreliğine uzaklaşıyorum"; mek̆ilaps k̆oçi = mik̆ulun k̆oçi (Asatiani 1974: 94-4), 5),) bir adam geçer"; mek̆ailaminon (Çikobava 1929: 49-29) mek̆ilu (Çikobava 1936: 16-31) gebili (Çikobava 1936: 52-27) tepes mjora geilu (Çikobava 1936: 86-12) fişeği ek̆emilu (Çikobava 1936: 86-11) gzas mek̆iluşi, guiktu, muk̆ulun gei (K̆art̆ozia 1972: 142-21); goilu (Çikobava 1936: 21-13) golilu (Çikobava 1936: 8-22) tipi muilaps = mulun = muilen "çim çıkar", tipi muilu; mjora yulaps = yulun "güneş doğar"; tipi çiçeğis mulaps, mulu "çim çiçeklerden daha yükseğe çıktı"; ʒ̆k̆ai gzas mulaps, mulu "su yolun üzerine çıktı"; mek̆aulap "üzerinden adım atarım"; beek biʒ̆ik̆letis eʒ̆ulaps "çocuk bisiklete çarpar", eʒ̆aulap, eʒ̆olaps (Çikobava 1929: 77-24) "kavga çıkarır"; ini mç̆k̆udi do t̆uʒa lu, eʒ̆alu do meʒ̆alu (K̆art̆ozia 1972: 221-17, 18); gamalu "uyandı" (Dumézil 1967: 89/24) gui kak̆onamilups, kak̆onagilups, emus kak̆unulups "Ödüm patlıyor, senin, onun", gui kak̆onamilaps vb.nin yanı sıra. aorist gui emus kakunulu (Çikobava 1929: 48-30) ti-ʒ̆k̆uni mek̆amilu, mek̆ulu "benim, onun baş ağrısı geçti"; emus şui dolulaps, dolulu "nefes nefese kalır / kaldı", man şui dolomilaps / dolomilu; şui dololapei (K̆art̆ozia 92-26) "nefes nefese"; d-: çkin vidat̆it şkva (Çikobava 1929: 29-3) "gidebilseydik!"; vidaminon; ides, ides, ides "gittiler, gittiler, gittiler", muhtelif yerlerde, daha iyisi: it̆es. mobidam, vb. t̆- işit̆es, muit̆es vb.
Son güncelleme :
25.06.2026
Sorun Bildir
Bu kelimede hata veya eksiklik mi buldunuz?