çkva
Doğu Diyalekti (Xopa-Çxala-Beğlevan), Merkez Diyalekti (Arkabi-Viʒ̆e)
Zarf
1. Daha. ■ Amuşen didi derdi çkva mu iqvas!
2. Başka, başkası (hal ekiyle kullanılır). ♣ Çkvapes nusimini do ma muşeni memt̆k̆oçi?
ek̆o çkva Bir o kadar daha. ♣ Dişka dişuvaşkule ek̆o çkva dimonk̆anen.
mʒika çkva Azıcık daha. ♣ Mʒika çkva ç̆k̆ule damtire-ti komoxtu.
3. Henüz, halen, dahalık. ♣ Çkva var moxtes.
5. Hadi ve artık anlamında gayret ve teşvik bildiren ifadelerde kullanılır. ♣ Xaziri gyari kobz̆irit do p̆ç̆k̆omat çkva! ♣ Ca emuk var mok̆vatuna, si kamok̆vati çkva.
6.Cümle sonunda pekiştireci olarak kullanılır. ♣ “- Mu ikip si, mu?”, “- Mu vikip, para yebzdi çkva, para cebes dolovibği!”. Giini-ti çkimi yen çkva! (Çikobava 1929, 424 Sarpuri)”
7. Ama, fakat, lakin. ♣ Maraşinas skidur çkva inuvas mu vare.
8. Ki. ♣ Haʒ̆i tkvasen çkva: “- Mu gağodu?”
9. Hele, bakalım. ♣ Boʒ̆k̆edat çkva moxtaseni var moxtasen-i?
10. Eğer, şayet. ♣ Çkva moxtana alis xe komomidvi / Çkva idana ar şina kodomidvi.
11. sap. Fiil sonrasında kullanıldığında rica anlamı verir. ♣ Kodoxedi çkva. ♣ Komomçi çkva. ♣ Hak̆onaxti çkva.
çkva k̆aite Ark. Bir veda sözüdür; Görüşmek üzere. ♣ Çkva k̆aite biz̆irat.
çkvati Dahası, üstelik, hem de. ♣ Ha uşkuri epto momçxvara ren, çkva-ti monç̆ineri.
emuşeni çkva Çünkü, o yüzden ki. ♣ Ar çkva bağu uʒ̆umelan. Otxo k̆itiş map̆ecana piʒarişi ikipan. Piʒari ç̆uburişi iqven. Genʒxodure do ç̆eri mteli p̆eci piʒarişi ren. Emuşeni çkva mtugi var amalas unon.
çkva do çkva ‘Ve benzerleri, ve diğerleri, ve sair’ anlamlarında kullanılır. ♣ Ont̆ules luqu, p̆rask̆ia, bulek̆i, şuk̆a do çkva do çkva mergyape orgamt̆es. ♣ Germas mk̆yapu, mtuti, mgveri do çkvape ski-dunan.
Etimoloji :
< şxva = Megr. şxva, Gürc. sxva
Son güncelleme :
10.06.2026
Sorun Bildir
Bu kelimede hata veya eksiklik mi buldunuz?